Tăng
men gan là dấu hiệu cảnh báo các tế bào gan đang viêm hoặc hoại tử, nếu
không kiểm soát tốt sẽ tiến triển thành viêm gan, xơ gan, thậm chí ung
thư gan
Nhiều
người chủ quan với tăng men gan, viêm gan. Hiểu hiết về bệnh lý này sẽ
giúp bệnh nhân tránh được nhiều biến chứng nguy hiểm.
Thực tế ở nước ta, rất nhiều người bị tăng men gan, viêm gan không được điều trị đúng cách, người bệnh thường chủ quan.
Men
gan là tên gọi chung của các loại enzym trong tế bào gan gồm AST
(SGOT), ALT (SGPT), LDH, GGT. Chúng có vai trò tổng hợp và chuyển hóa
protid, gluxit và lipid trong gan.
Bình
thường, khi các tế bào gan già và chết đi, sẽ giải phóng các enzym này
vào máu và làm tăng men gan trong ngưỡng nhất định. Tuy nhiên, khi số
lượng tế bào gan chết nhiều hơn, men gan sẽ tăng cao bất thường. Lúc này
cũng có nghĩa gan đã mắc các bệnh như viêm, xơ, thậm chí ung thư.
Việt
Nam là quốc gia có tỷ lệ người dùng bia rượu và nhiễm virus viêm gan B,
C thuộc hàng cao nhất thế giới. Các bệnh viêm gan, cao men gan, gan
nhiễm mỡ, xơ gan…luôn ở mức cao.
Nguyên
nhân viêm gan có thể là do độc tố trong thực phẩm bẩn, thuốc điều trị, ô
nhiễm môi trường, ký sinh trùng… đang ngày càng gia tăng. Dù là nguyên
nhân nào thì viêm gan cũng có thể gây hoại tử tế bào gan, được đặc trưng
bởi chỉ số men gan cao. Các tế bào gan chết đi có thể gây ra “hiệu ứng
domino”, đẩy nhanh quá trình viêm và hoại tử tế bào gan, khiến gan tổn
thương không có điểm dừng và men gan càng tăng cao.
Chẳng
hạn, enzym GGT trong máu thường tăng ở người bị viêm gan do nghiện bia
rượu, lượng enzyme này tăng tỷ lệ thuận với số rượu mà bạn uống. Trong
khi đó, chỉ số AST và ALT cao cảnh báo giảm dần tuổi thọ. AST cao gấp
đôi làm tăng 32% nguy cơ tử vong, gấp 3 trở lên thì nguy cơ có thể đến
78%.
Tương tự, ALT làm tăng 21% và
59% nguy cơ tử vong nếu chỉ số leo gấp đôi hoặc hơn nữa. Nếu men gan
tăng bất thường do tế bào gan chết hàng loạt sẽ kích hoạt tăng sinh tế
bào gan mới, đẩy cao nguy cơ đột biến tự phát dẫn đến ung thư gan.
Khoảng
57% ca xơ gan và 78% ca ung thư gan tiên phát là do nhiễm virus viêm
gan mạn tính. Bệnh nhân nhiễm virus viêm gan B phải đối mặt với ung thư
gan cao gấp 200 lần người bình thường.
Khi
gan hư hỏng sẽ không thực hiện được các vai trò quan trọng, đặc biệt là
giảm hoặc không còn khả năng giải độc thì toàn cơ thể sẽ bị ảnh hưởng
nghiêm trọng.
Việc điều trị bệnh viêm
gan, tăng men gan kịp thời rất quan trọng. Đây cũng là giải pháp duy
nhất để ngăn chặn biến chứng thành xơ, ung thư gan. Người bệnh nên thăm
khám lá gan định kỳ, theo dõi chỉ số men gan, đặc biệt chú ý khi cơ thể
có các dấu hiệu bệnh gan tăng nặng như mệt mỏi, ăn không tiêu, chán ăn,
vàng da…
